We wtorek Parlament przyjął wnioski mające na celu zwiększenie dostępności i podaży leków o znaczeniu krytycznym w UE.

Celem sprawozdania, przyjętego 503 głosami za, 57 przeciw, przy 108 wstrzymujących się, jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia publicznego obywateli UE poprzez zmniejszenie zależności UE od krajów trzecich i zwiększenie konkurencyjności jej sektora farmaceutycznego.

Projekty strategiczne i priorytetowe finansowanie

Posłowie popierają tworzenie „projektów strategicznych” w UE w celu modernizacji i poprawy zdolności produkcyjnych. Chcą, aby rządy krajowe i UE nadały priorytet wsparciu finansowemu dla projektów strategicznych w obecnym budżecie i kolejnych wieloletnich ramach finansowych UE. Przedsiębiorstwa korzystające z publicznego wsparcia finansowego muszą spełniać jasne wymagania, w tym nadawanie priorytetu dostawom na rynek UE.

Polityka zamówień publicznych wspierająca produkcję w UE

Zgodnie z ich propozycjami posłów, instytucje zamawiające w UE musiałyby stosować wymogi dotyczące zamówień publicznych, które faworyzują producentów wytwarzających znaczną część tych kluczowych leków w UE.

W sprawozdaniu podkreślono również korzyści płynące z dobrowolnych zamówień transgranicznych, które mają na celu poprawę dostaw, zwłaszcza leków na rzadkie choroby, środków przeciwdrobnoustrojowych i innych innowacyjnych, kosztownych lub specjalistycznych terapii. Posłowie chcą zmniejszyć liczbę krajów, które mogą uczestniczyć we wspólnych procedurach udzielania zamówień, do co najmniej pięciu (w porównaniu z dziewięcioma w pierwotnym wniosku Komisji).

Lepsza koordynacja krajowych zapasów

Aby lepiej przewidywać niedobory i zarządzać nimi, posłowie wzywają do stworzenia unijnego mechanizmu koordynacji krajowych zapasów i zapasów awaryjnych leków o znaczeniu krytycznym. Chcą również, aby Komisja miała prawo decydować, w ostateczności, o redystrybucji leków z jednego krajowego zapasu do jednego lub kilku innych krajów, w przypadkach stwierdzenia niedoboru lub zakłócenia dostaw.

Cytat

Sprawozdawca Tomislav Sokol (EPP, HR) powiedział: „Uzgodniliśmy dzisiaj jasne priorytety: koordynację krajowych zapasów i zapasów awaryjnych, zwiększenie konkurencyjności przemysłu farmaceutycznego UE oraz rozwiązanie problemu niedoborów leków poprzez zapewnienie ich dostępności dla pacjentów w UE. Ustaliliśmy również jasną i silną zasadę dotyczącą zamówień publicznych: cena nie może być już jedynym kryterium przy udzielaniu zamówień na leki. Należy wziąć pod uwagę bezpieczeństwo dostaw, odporność łańcuchów produkcyjnych i zdolności produkcyjne w UE. Takie podejście „kupuj europejskie” gwarantuje, że zamówienia publiczne wspierają wiarygodnych dostawców, wzmacniają produkcję leków w UE i przyczyniają się do długoterminowego bezpieczeństwa dostaw”.

Kolejne kroki

Parlament jest teraz gotowy do rozpoczęcia negocjacji z rządami państw UE w sprawie ostatecznego kształtu ustawy.

Kontekst

W marcu 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie leków o znaczeniu krytycznym (takich jak antybiotyki, insulina, szczepionki i leki na choroby przewlekłe) w celu zapewnienia ich dostępności w UE. Wniosek ma również na celu poprawę dostępu do niektórych leków będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, które napotykają na trudności rynkowe. Ponad 50 % zgłoszonych przypadków niedoborów leków wynika z problemów produkcyjnych, w tym niedoborów substancji czynnych.