Uczeń z Tarnowa jednym z 27 laureatów konkursu dla młodych tłumaczy z UE. W tym roku do konkursu przystąpiło ponad 3 tys. siedemnastolatków.

Na tę wiadomość czekało szczególnie 716 szkół, które wzięły udział w konkursie tłumaczeniowym dla młodzieży Juvenes Translatores. Komisja Europejska właśnie ogłosiła 27 zwycięzców, po jednej osobie z każdego państwa członkowskiego. W polskiej edycji bezkonkurencyjny okazał się Jakub Nowak z Tarnowa. 

W tym roku do konkursu przystąpiło 3004 siedemnastolatków, którzy podjęli się tłumaczenia tekstu między wybranymi przez siebie dwoma z 24 języków urzędowych UE.

Autorem najlepszego przekładu w Polsce jest Jakub Nowak z V Liceum Ogólnokształcącego im. Janusza Korczaka w Tarnowie, który wybrał tłumaczenie w kombinacji angielsko-polskiej. Organizatorką projektu w szkole Jakuba była anglistka Marta Kowalska. 

Choć mowa Szekspira pozostaje najpopularniejszym językiem źródłowym konkursu, wśród 155 kombinacji wybranych przez uczestników znalazły się takie pary jak bułgarski i grecki, duński i czeski, irlandzki i hiszpański czy chorwacki i szwedzki. Doskonale ilustruje to złożoność i bogactwo językowej mozaiki Europy.

Miłośnicy polszczyzny mają w tym roku dodatkowy powód do radości: w Łotwie zwyciężyło tłumaczenie na język polski wykonane przez Nikole Luberacką z Polskiej Szkoły Średniej im. Ity Kozakiewicz w Rydze.

Wyboru zwycięzców dokonali tłumacze Komisji Europejskiej. Ponadto 186 uczniów otrzymało wyróżnienia za szczególnie dobre prace. W gronie tym znalazło się aż 13 osób z Polski.

Piotr Serafin, komisarz ds. budżetu i administracji publicznej oraz zwalczania nadużyć finansowych, podziękował wszystkim uczestnikom i ich nauczycielom oraz odniósł się do roli języków w Europie: Języki są nieodzowną częścią naszej europejskiej tożsamości. Nauka nowego języka przypomina budowanie mostu do innej kultury, pozwala też poszerzać horyzonty. Dotyczy to nie tylko sfery prywatnej. Umiejętności językowe pozwalają bowiem osiągać lepsze wyniki w pracy, co przekłada się na korzyści dla jednostki i całego społeczeństwa. 

Ceremonia wręczenia nagród odbędzie się 27 marca. 27 młodych adeptów sztuki przekładu, którym będą towarzyszyć nauczyciele i rodzice, przekona się z bliska, jak pracują tłumacze Komisji Europejskiej. Ważnym elementem wizyty będzie również spotkanie z rówieśnikami i możliwość odkrycia, w jaki sposób UE znajduje odzwierciedlenie w ich życiu. 

Jak podkreśla Sabina Elena Terzea, ubiegłoroczna zwyciężczyni rumuńskiej edycji konkursu: –Komisja Europejska i UE to dziś dla mnie wspaniali tłumacze i tłumaczki, których poznałam, oraz przyjaźnie, które nawiązałam z osobami z wszystkich tych krajów.

Kontekst

Od 2007 r. Dyrekcja Generalna ds. Tłumaczeń Pisemnych Komisji Europejskiej organizuje co roku konkurs Juvenes Translatores finansowany z programu Erasmus+, aby promować tłumaczenia i wielojęzyczność. Udział w konkursie wpłynął na wybory życiowe wielu uczestników i zwycięzców. Część z nich zdecydowała się na studia przygotowujące do zawodu tłumacza, a niektórzy trafili do departamentu tłumaczeń pisemnych Komisji Europejskiej jako stażyści lub pełnoetatowi tłumacze.

Celem projektu Juvenes Translatores jest promowanie nauki języków obcych w szkołach oraz przybliżanie młodym ludziom zawodu tłumacza. W konkursie mogą startować 17-letni uczniowie szkół średnich. Odbywa się on w tym samym czasie we wszystkich wylosowanych szkołach na terenie całej UE.

Wielojęzyczność, a zatem i tłumaczenia, to nieodłączny aspekt funkcjonowania UE od czasu założenia Wspólnot Europejskich. Znalazło to odzwierciedlenie w pierwszym rozporządzeniu określającym system językowy ówczesnej Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, przyjętym w 1958 r. Od tego czasu do UE przystąpiły nowe państwa, a liczba języków urzędowych wzrosła z 4 do 24.

Zwycięzcy konkursu Juvenes Translatores w roku szkolnym 2025/26:

KRAJ	ZWYCIĘZCA		LICZBA UCZESTNIKÓW NA KRAJ
	Imię i nazwisko, kombinacja językowa	Nazwa szkoły, miejscowość	Liczba szkół	Liczba uczniów
Austria	Jonathan Unger,HU-DE	BG/BRG Baden Biondekgasse, Baden	20	76
Belgia	Omar Aouine Fernández,FR-EN	ZAVO, Zaventem	22	94
Bułgaria	Томислав Томов,EN-BG	Профилирана природо-математическа гимназия „Акад. Никола Обрешков“, Бургас	17	80
Chorwacja	Anja Filko,EN-HR	V. gimnazija, Zagrzeb	12	54
Cypr	Ναταλία Σιακαλλή,EN-EL	ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ, Λεμεσσός	6	27
Czechy	Lucie Fronková,EN-CS	Gymnázium, Mladá Boleslav	21	92
Dania	Jens Martin,EN-DA	Allerød Gymnasium, Allerød	14	53
Estonia	Mia Lota Sutter,SV-ET	Gustav Adolfi Gümnaasium, Tallinn	7	33
Finlandia	Nelli Peisanen,SV-FI	Tampereen yhteiskoulun lukio, Tampere	15	66
Francja	Luce Merlet Bohuon,DE-FR	Lycée International Montebello, Lille	81	368
Niemcy	Erik Oldenburg, EN-DE	Freiherr-vom-Stein-Schule, Fulda	95	338
Grecja	Ελένη-Σιλουανή Χατζοπούλου,EN-EL	Πρότυπο Γενικό Λύκειο Βαρβακείου Σχολής,Ψυχικό, Αθήνα	21	91
Węgry	Bence Tachu,ES-HU	Kecskeméti Bolyai János Gimnázium, Kecskemét	21	94
Irlandia	Méabh Ní Ghionnáin,EN-GA	Scoil Chuimsitheach Chiaráin, An Cheathrú Rua	14	47
Włochy	Marta Marini,EN-IT	Liceo Democrito, Rzym	76	358
Łotwa	Nikole Luberacka, LV-PL	Itas Kozakēvičas Rīgas Poļu vidusskola, Ryga	9	28
Litwa	Adomas Zaikinas,EN-LT	Molėtų gimnazija, Malaty	11	46
Luksemburg	Lara Kalanke,EN-DE	European School Luxembourg I, Luksemburg	6	28
Malta	Angelique Sciberras,EN-MT	St Martin’s College Sixth Form, Msida	6	24
Holandia	Nikki van Kampen,EN-NL	RGO College, Middelharnis	29	87
Polska	Jakub Nowak,EN-PL	V Liceum Ogólnokształcące im. Janusza Korczaka, Tarnów	53	229
Portugalia	Beatriz Leonor Araújo Henriques,EN-PT	Escola Secundária de Maximinos, Braga	21	86
Rumunia	Mara Odăiașu,EN-RO	Colegiul Național Neagoe Basarab, Oltenița	33	146
Słowacja	Katarína Zbončáková,EN-SK	Gymnázium Jozefa Miloslava Hurbana, Czadca	15	65
Słowenia	Mark Cabello,ES-SL	Gimnazija Šentvid, Lublana	9	41
Hiszpania	María Martín Martín,EN-ES	IES Alisal,  Santander	61	274
Szwecja	Jacob Jörgren,EN-SV	Lars-Erik Larsson-gymnasiet, Lund	21	79
OGÓŁEM			716	3004

* Liczba uczestniczących szkół z każdego kraju UE jest równa liczbie posłów tego kraju w Parlamencie Europejskim. Szkoły zostały wybrane losowo przez komputer.